Descrición da especie

• División: Magnoliophyta

• Clase: Magnoliopsida

• Orde: Caryophyllales

• Familia: Polygonaceae

• Xénero: Persicaria

A Persicaria capitata ou Polygonum capitatum é unha especie herbácea perenne orixinaria da rexión do Himalaia (Asia) (figura 1). Coñécese comunmente como pexegueira, persicaria de xardín ou herba do Himalaia.

É unha planta de porte baixo e rastreiro, que medra ata uns 10 cm de alto e forma densos tapices sobre o solo. Os seus talos son finos e estendidos. As súas follas son verdoso-encarnadas, pequenas, alternas e ovadas, e comunmente presentan manchas escuras na face. As flores están agrupadas en inflorescencias en forma de bóliñas, de cor rosada, que lle confiren certo valor ornamental.

Considérase invasora debido á súa alta capacidade de colonización en distintos tipos de hábitat. Debido ó seu crecemento horizontal e rastreiro, ademais da súa resistencia a todo tipo de condicións ambientais, fan que sexa unha especia altamente expansiva.

Como chegou?

Esta especie foi introducida en Europa con fins ornamentais, debido ós densos tapices que forma. É moi apreciada en xardinaría, xa que é quen de cubrir con floriñas vistosas grandes extensións de terreo en pouco tempo.

En España, está asociada principalmente a zonas de parques, xardíns e zonas urbanizadas, de aí fuxiu ao medio natural. En Galicia aparece preferiblemente en zonas alteradas como bordos de camiños, muros e beirarrúas, noiros e zonas urbanas e periurbanas.

A Persicaria capitata propágase tanto por sementes como por fragmentación dos talos, o que facilita a súa dispersión. Os fragmentos e restos vexetais pódense transportar por auga, animais, humanos como vectores de propagación. A súa principal vía de chegada é a fuga de xardíns e cultivos nos que foi introducida como planta decorativa.

Lugar de traballo

•  Na parroquia de Zamáns, a uns 15 km da cidade de Vigo. Ladeira noroeste da bacía alta do río Zamáns. Altitude media de 430 m (figura 2).

•  Actuación principal na contorna da Escola de Telecomunicacións do campus de Vigo (figura 3).

Impactos ecolóxicos

Debido á súa capacidade para formar coberturas sobre o terreo, reduce a dispoñibilidade de espazo e luz para outras especies, podendo desprazar a vexetación autóctona e reducir a diversidade de flora.

Ademais, debido ó seu crecemento tapizante, pode alterar as características do solo e provocar alteracións no ciclo da auga.

É unha especie que pode medrar en fendas de rochas e outros lugares difíciles onde habitan especies endémicas moi específicas, ás que pode acabar gañándolle o espazo e facelas desaparecer.

Plan de actuación e actividades realizadas

Inicialmente, para o control de Persicaria capitata, é imprescindible identificar a especie e comunicar a súa presenza aos órganos competentes. Unha vez rexistrada, débese manter unha vixilancia periódica.

Para a extracción dos exemplares emprégase un método manual, facendo uso dunha ferramenta aguzada, que permita ir retirando a planta co sistema radicular completo incluso en zonas difíciles como fendas, beirarrúas ou zonas de cemento (figura 4).

Como con todas as invasoras, é fundamental realizar intervencións e controis periódicos ó longo do tempo, para pouco a pouco ir desgastando os exemplares ata poder chegar á súa completa desaparición.

Resultados

Ao ser unha especie rastreira e tan extensiva, a súa completa retirada é moi complexa. Seguindo esta metodoloxía é difícil eliminar todos os exemplares, xa que cobre zonas moi amplas e esténdese mediante longas raíces por todo o terreo. Polo tanto, as intervencións son moi laboriosas e non se garante a retirada de todos os exemplares presentes na área de traballo. Porén, tras varios anos seguidos realizando intervencións, obsérvase que paulatinamente os exemplares van perdendo vitalidade e cada vez están máis secos e estase máis preto da súa desaparición da zona (figuras 5,6 e 7).

Bibliografía

•  Wikipedia. (2026). Persicaria capitata: https://gl.wikipedia.org/wiki/
Persicaria_capitata

•  Flora de Andalucía. (2021). Persicaria capitata (Buch.-Ham.) H. Gross. Dispoñible en: https://www.florandalucia.es/
index.php/persicaria-capitata

•  Global Biodiversity Information Facility (GBIF). (2026). Persicaria capitata (Buch.-Ham. ex D.Don) H.Gross: https://www.gbif.org/es/species/
2889304

•  Flora de Vigo. (2023). La flora vascular de la ciudad de Vigo (Pontevedra, Galicia, España) y de sus alrededores: https://floradevigo.wordpress.com/
2023/07/04/persicaria-capitata/